жер сілкіну

жер сілкіну
(Землетрясение)
жер қабаттарындағы тектоникалық қысымның салдарынан пайда болатын жердің қимылдауы. Ж.с-дің көпшілігі жер қыртысының 30 километрлік терең қабатында пайда болады, ал кейбір аудандарда жүздеген километр тереңдіктегі жер асты дүмпулері сезіледі. Ж.с. қарқындылығына қарай халықаралық сейсмикалық шкала бойынша 12 градацияға бөлінеді және олар баллмен есептеледі. Ж.с., әдетте, үлкен аумақты қамтиды, мұнда жер қабаты бұзылады, үйлер мен ғимараттар қирайды, коммуналдық-энергиялық жүйелер істен шығады, адам шығыны болады.
Сейсмикалық қауіпті аудандарда жер сілкіну зардаптарын жоюдың алдын ала жоспарлары жасалады. Онда мыналар белгіленеді: барлау жүргізу, зақымданғандарды үйінділер астынан шығарып құтқару; жұмыс объектілеріне баратын жол салу; коммуналдық-энергиялық жүйелерді оқшаулау және олардағы аварияларды жою. Құлау жағдайында тұрған үйлер мен ғимараттар құрастырмаларын құлатып түсіру немесе оларды бекіту; зақымданғандарды жинау пункттері мен медициналық пункттерді жабдықтау, сумен қамтамасыз етуді ұйымдастыру. Жер сілкінген аудандарда зардап шеккендерге көмек көрсетуге, құтқару және авариялық қалпына келтіру жұмыстарын жүргізуге байланысты жұмыстарды орындауға еңбекке жарамды барлық халық тартылады, бірақ мұнда негізгі рөл АҚ жасақтарына жүктеледі.

Казахский толковый терминологический словарь по военному делу. — Мектеп.

Поможем сделать НИР

Смотреть что такое "жер сілкіну" в других словарях:

  • Жер — Жер: Жер департамент на юго западе Франции Жер река во Франции, приток Гаронны …   Википедия

  • жерёло — сущ., кол во синонимов: 1 • жерело (4) Словарь синонимов ASIS. В.Н. Тришин. 2013 …   Словарь синонимов

  • жерёха — сущ., кол во синонимов: 1 • жереха (3) Словарь синонимов ASIS. В.Н. Тришин. 2013 …   Словарь синонимов

  • жерёха — (еда) (прост.) …   Словарь употребления буквы Ё

  • жер — Же р ауд а р ы л у ш ы . Ж е р аударылған адам. Сізден Жылқайдаров Рысқұлды ж е р а у д а р ы л у ш ы арестанттар тобына жатқызып, оның түр түсі жөнінде мәліметтер алуыңызды сұрайды (Ш. Мұртазаев, Қызыл жебе, 207). Жер бесік. ф и л о с. Адамның… …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • ЖЕРЁДЬ — Бить в верхнюю жерёдь. Новг. Неодобр. Зазнаваться, высоко ценить себя, быть нескромным. НОС 1, 58 …   Большой словарь русских поговорок

  • Жерів — Sp Žèrivas Ap Жерів/Zheriv L u. Š Ukrainoje …   Pasaulio vietovardžiai. Internetinė duomenų bazė

  • жер дүзі — (Алм., Шел.) жер жүзі. Соғыс өртін тұтандырушыларға ж е р д ү з і н і ң адамдары қарсы боп отыр (Алм., Шел.) …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • жер сүру — (Түрікм.: Таш., Мары, Тедж., Байр.) жер жырту. Тракторлар ж е р с ү р у г е осы айдың басында шықты (Түрікм., Тедж.). [Түрікменше ер сүрмек (Рус. туркм. сл., 1956)] …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • жері құсу — Қ орда., Арал) жер бетінің дымқылдануы. Ж е р і қ ұ с ы п, шық қалың болып түседі Қ орда., Арал) …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

Книги

Другие книги по запросу «жер сілкіну» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»